NRC Het Uur

De smetvrees van Luuk Vulkers begon met het scheikundig besef dat we eigenlijk helemaal geen losse, afgebakende wezens zijn. „Dus er is geen ontkomen aan die vermenging waar ik zo bang voor ben.” Hij onderzocht hoe de samenleving omgaat met vuil en ziekte en ziet een parallel met beerputten, waar mensen vroeger hun afval en ontlasting achterlieten. „Vuil is iets wat we liever wegstoppen. Maar als we die beerput nou open trekken, dan komen er hele belangrijke inzichten over onze maatschappij.”
Volgens Vulkers bestaat er een algehele neiging om vuil uit te bannen en daarmee ook de ander. Die reflex herkende hij bij zichzelf: zijn eigen smetvrees liet hem soms ongewild afstand houden van daklozen en mensen met hiv. Iemand bestempelen als vuil is dan ook vaak het begin van ontmenselijking. In de hedendaagse kunst ziet Vulkers nu een omarming van viezigheid: “We hebben de drang om in de beerput te kijken en te zien dat je er ook plezier, genot en humor uit kunt halen.”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Productie: Rhea Stroink
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Video: Cato Visser
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„We hebben lang gedacht dat de oplossing voor de klimaatcrisis in de technologie ligt”, terwijl die volgens Anoek Nuyens juist „in onze cultuur” schuilt. Ze merkt op dat “we in een feitenfuik terecht zijn gekomen”, doordat we altijd dachten: „we laten het aan de bèta’s over.” Dat noemt ze „een enorme inschattingsfout”. Daarom moeten verhalenmakers „het estafettestokje van de wetenschap overnemen” en de klimaatcrisis „van het hoofd naar het hart vertalen”.
Nuyens vertelt dat ze haar spreekbeurten vroeger afsloot met: „een beter milieu begint bij jezelf”, totdat ze erachter kwam „dat het helemaal niet zo werkt.” „Het is geen ikje die het gaat oplossen: we hebben iedereen nodig.” We zijn volgens haar toe aan een portie nieuwe verhalen, waarin we „van consument naar burger bewegen”. Blijven we nadruk leggen op individueel gedrag, dan „is er een lachende derde, namelijk het groot kapitaal.”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Productie: Rhea Stroink
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Video: Cato Visser
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tim Post dacht aanvankelijk dat dromen iets zweverigs waren, maar ontdekte een wetenschappelijke wereld erachter. Zijn eerste lucide droom ontstond na een nachtmerrie over een heks. Zijn moeder zei: „Het is maar een droom" en plots werd hij zich daarvan bewust in zijn volgende droom. Sindsdien kan hij al dromend in dialoog met zijn onderbewuste.
Post benadrukt dat we in onze productiviteitscultuur bezuinigen op onze slaap en dat mensen ondertussen buiten zichzelf zoeken naar vervulling die ze niet vinden. Volgens hem moeten we veel meer naar binnen kijken. „Dromen dagen ons uit met bizarre scenario’s om stabieler en wendbaar te zijn. Het is zo'n open deur naar zelfinzicht. Gratis en voor niets ingebakken door de evolutie.”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Productie: Rhea Stroink
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jante Wortels eetstoornis kwam voort uit een gebrek aan controle in haar leven. „Ik had een project nodig waarbij ik zelf kon bepalen of het lukt of niet.” Dat werd eten. „Ik zag echt wel dat het op een gegeven moment niet meer goed was en ik vond het ook niet mooi. Maar ik was echt als de dood om iets in mijn regime te veranderen.”
Toen haar huisarts zei: „Je hebt anorexia,” dacht Wortel: „Dat kan niet.” Ze herkende zichzelf niet in het stereotype beeld en voelde zich „niet ziek genoeg.” Volgens haar is een eetstoornis veel complexer dan alleen eten: „Het gaat om een verlangen om ziekelijk dun te zijn, niet zomaar dun.” Daarachter zit de behoefte om ergens uitzonderlijk in te zijn. Daarom vindt ze dat de beeldvorming moet veranderen, zeker omdat eetstoornissen op steeds jongere leeftijd voorkomen en de aantallen blijven stijgen.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Productie: Rhea Stroink
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Thomas Hertog deed jarenlang onderzoek naar het ontstaan van het heelal met Stephen Hawking. Het groeide uit tot een hechte vriendschap, waarin ze samen „de oude grote filosofische vragen vastpakten en herkneedden op een wiskundige manier”. Hun kosmologisch onderzoek draaide niet alleen om natuurwetten maar juist om existentiële vragen: „Wie zijn wij? En waar komen wij vandaan?”
De aantasting van onze eigen planeet roept intussen de vraag op of we ooit de Melkweg zullen koloniseren. Elon Musk en Jeff Bezos spelen daarop in, maar hun ruimtevisie baadt volgens Hertog in escapisme. „Het heelal lijkt bijzonder levensvatbaar”, zegt hij, „en toch lijken we alleen. Er is dus blijkbaar geen enkele beschaving op die miljarden exoplaneten in de Melkweg, die erin geslaagd is om die Melkweg te exploreren. ” Hertog vraagt zich af: waar zit die bottleneck?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Productie: Rhea Stroink
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.