All That Jazzz

Vrijdag 13 maart presenteren Maarten Hogenhuis (sax), Phil Donkin (bas) en Mark Schilders (drums) hun nieuwe album COLE. in Jazzpodium de Tor. Een album waarin ze teruggrijpen op de muziek van een van de belangrijkste componisten/songschrijvers van de vorige eeuw: Cole Porter. Aanleiding voor Willem Habers om in deze TORcast een dik uur lang te duiken in de rijke muzikale erfenis van Cole Porter onder de titel “Cole’s Cool”.

Playlist:

Maarten Hogenhuis trio: Begin the Beguine;

Frank Sinatra: Night and Day

Dubbelaar:

Ella Fitzgerald: I Get A Kick Out Of You;

Patricia Barber: I Get A Kick Out Of You;

Clifford Brown, Max Roach Quintet feat. Sonny Rollins: What is This Thing Called Love?;

Sarah Vaughan: Ev’ry Time We Say Goodbye;

Chet Baker: You’d Be So Nice To Come Home To;

Dubbelaar:

Cannonball Adderly: Love For Sale;

Eartha Kitt: Love For Sale;

Mel Torme: It’s De-Lovely;

Miles Davis Quintet: All Of You;

Maarten Hogenhuis trio: It’s Allright With Me.

Cole Porter

Cole Porter (1891–1964) behoort tot de meest verfijnde en invloedrijke componisten uit het American Songbook. Zijn oeuvre—rijk aan melodische elegantie, harmonische verfijning en een ongeëvenaarde lyrische spitsvondigheid—heeft een blijvende stempel gedrukt op zowel de populaire muziek als de jazz. Waar veel tijdgenoten zich specialiseerden in óf tekst óf muziek, beheerste Porter beide disciplines op uitzonderlijk niveau. Zijn liederen zijn niet alleen cultureel iconisch, maar vormen ook een onuitputtelijke bron voor jazzmusici die op zoek zijn naar harmonische rijkdom en melodische flexibiliteit.

Porters bijdrage aan de populaire muziek

Een unieke combinatie van verfijning en toegankelijkheid

Porters liederen waren tegelijk elegant en catchy. Hij schreef voor Broadway en Hollywood, maar zijn muziek overstijgt het theater: de songs zijn op zichzelf kleine kunstwerken. Zijn melodieën zijn vloeiend en herkenbaar, maar nooit simplistisch. Daardoor bleven ze decennialang populair bij zowel het grote publiek als professionele zangers.

 Teksten die grenzen verlegden

Porter was een meester van dubbelzinnigheid, ironie en subtiele erotiek. Hij speelde met taal op een manier die in de populaire muziek van zijn tijd ongekend was. Zijn teksten bevatten culturele verwijzingen, woordspelingen en ritmische verrassingen die de standaard voor songwriting blijvend verhoogden.

Een kosmopolitische stijl

Porters muziek ademt wereldsheid: Europese invloeden, Latijns-Amerikaanse ritmes, jazzharmonieën en Broadway-theatraliteit vloeien samen. Die mengvorm maakte hem tot een van de eerste echt internationale popcomponisten.

Porters invloed op de jazz

Harmonische rijkdom als speelveld voor improvisatie

Jazzmusici omarmen Porters werk omdat zijn harmonieën uitdagend en inventief zijn. Songs als “Night and Day” of “What Is This Thing Called Love?” bevatten modulaties, chromatiek en akkoordprogressies die uitnodigen tot improvisatie. Veel van zijn composities zijn uitgegroeid tot jazzstandards.

Flexibele melodieën

Porters melodieën zijn sterk genoeg om herkenbaar te blijven, maar open genoeg om te variëren. Dat maakt ze ideaal voor jazzinterpretaties: van swing tot bebop, van cool jazz tot moderne vocale jazz.

Een brug tussen Broadway en jazzclubs

Porter hielp de kloof te overbruggen tussen de populaire muziek van het theater en de improvisatiecultuur van de jazz. Zijn liederen werden door zowel crooners als instrumentalisten omarmd, wat bijdroeg aan de canonisering van het Great American Songbook als fundament van de jazztraditie.

Cole Porter was een componist die de grenzen van populaire muziek verlegde en tegelijkertijd een fundament legde voor de jazztraditie. Zijn liederen zijn melodisch sterk, harmonisch uitdagend en tekstueel briljant. Daardoor blijven ze aantrekkelijk voor zowel luisteraars als uitvoerders, en vormen ze een essentieel onderdeel van het muzikale erfgoed van de 20e eeuw. Zijn invloed is nog altijd hoorbaar in hedendaagse pop, musicaltheater en jazz—een bewijs van de tijdloze kracht van zijn werk.

Een uurtje onvervalste en oorspronkelijke degelijke jazz, met extra aandacht voor Martini Grey, de band ‘oet Grunn’ die aanstaande vrijdag aantreedt in Jazzpodium de Tor in Enschede.

Playlist:

Scott Hamilton: Besame Mucho;

Houston Person & Friends: Willow Weep For Me;

Dubbelaar:

Billie Holiday: Moonlight in Vermont;

Martini Grey, Francien van Tuinen: Maanlicht in Aartswoud;

Martini Grey: Saint Martini;

Martini Grey: Cinco Anos a Los Ángeles;

Casey Abrams: Why Don’t You Do Right?;

Oscar Peterson trio: Stormy Weather;

Ray Charles, Milt Jackson: How Long Blues.

Een bijzondere avond, vrijdag 27 februari 2026. Allereerst een voorpremiere van het nieuwe programma van het North Sea String Quartet, hèt Nederlandse jazz-strijkkwartet van dit moment. Aansluitend een presentatie van Miriam Kroeze en Ruud Ouwehand. Zij vertellen over hun zelfgebouwde Cello (Honey) en Contrabas (Honey-B).

Hoewel de jazztraditie vooral geassocieerd wordt met blaasinstrumenten, piano en ritmesectie, hebben strijkinstrumenten zoals viool en cello door de hele jazzgeschiedenis een verrassende rol gespeeld. In deze TORcast aandacht voor strijkers in de jazz.

Playlist:

Joe Venuti, Eddie Land & Their All-Star Orchestra: After You’ve Gone;

Yehudi Menuhin, Stephane Grapelli, Max Harris, Alan Clare Denny Wright: Fascinating Rhythm;

Tim Kliphuis: The Nearness Of You;

Charlie Parker with Strings: Everything Happens To Me;

Charlie Parker with Strings: Autumn In New York;

North Sea String Quartet: One Night Music Stand;

ZAPP4 & Hermine Deurloo: Het Gouden Wagentje;

Fred Katz: Feeling The Blues;

Jean-Luc Ponty: King Kong;

Regina Carter: Georgia On My Mind;

Nigel Kennedy, Stephane Grapelli: Melody In The Wind.

Jazzdrum‑Playlist

(Volgorde: van vroeg → modern)

1. Gene Krupa – “Sing, Sing, Sing” (Benny Goodman, 1937)

De oerdonder van de swingdrums—Krupa maakt de toms en jungle‑feel wereldberoemd.

2. Baby Dodds – “Spooky Drums” (1946)

Een solo-opname die laat horen hoe vroeg-jazzdrummers kleur, ritme en improvisatie benaderden.

3. Max Roach – “Cherokee” (met Charlie Parker, 1945)

Razendsnelle bebop en totaal vernieuwend ride‑cymbalspel.

4. Art Blakey – “Moanin’” (1958)

Blakey’s “press roll thunder” en soulvolle drive: hét hard‑bop geluid.

5. Philly Joe Jones – “Two Bass Hit” (Miles Davis, 1958)

Super strakke rudiments, dynamische fills, en meesterlijke controle.

6. Elvin Jones – “A Love Supreme: Pt II – Resolution” (John Coltrane, 1965)

Golvende, spirituele storm aan polyritmiek. Volgens kenners één van de meest invloedrijke drumopnames ooit.

7. Tony Williams – “Seven Steps to Heaven” (Miles Davis, 1963)

Williams was 17 (!) en revolutionair in drive, vrijheid en cymbal‑articulatie.

8. Roy Haynes – “Snap Crackle” (1962)

Zijn bijna elektronische “snap & crackle” stijl komt hier volledig tot recht.

9. Billy Cobham – “Stratus” (1973)

Kracht, snelheid, precisie: Cobham zet een nieuwe standaard voor fusiondrums.

10. Steve Gadd – Intro van 50 Ways To Leave Your Lover

11. Steve Gadd – “Foam Home” (Steve Gadd Band – 70-Strong, 2015)

Legendarische precisie, frasevorming en groove—drummer’s favorite.

12. Peter Weissink – Up Jumped Spring (Keys and Beats – 2024)

Als toetje: de ‘huisdrummer’ en organisator van de Tor-JazzJamsessions: Peter Weissink en zijn muzikale companen John Hondorp en Sebatian Altekamp op hammond en piano.

Drums en slagwerk vormen de ritmische motor van jazz. Van de vroege “trap sets” in New Orleans tot de complexe metriek van het modern jazz‑drummen: elke periode bracht nieuwe technieken, geluiden en muzikale rollen.

1. Vroege jazz & New Orleans (1900–1920)

De moderne drumkit ontstond in New Orleans toen slagwerkers verschillende percussie-instrumenten combineerden tot één set (o.a. bass drum, snare en bekkens).

Kenmerken

Tweeledige rol: ritme én kleur

Veel marching band‑invloeden

Gebruik van vroege “rudiments” en eenvoudige ritmiek

Belangrijke drummers

Baby Dodds — pionier van het improvisatorische drumwerk

Zutty Singleton — populair door zijn werk met Louis Armstrong

2. Swing Era & Big Bands (1930–1940)

Met de opkomst van bigbands werd de drummer een tijd-keeper die de dansbare “swing feel” moest dragen.

Kenmerken

Focus op steady hi-hat en basdrum

Grote orkesten → meer kracht en consistentie nodig

Drumsoli worden een showelement

Belangrijke drummers

Gene Krupa — maakte de tom-toms beroemd, enorme showman

Chick Webb — krachtig, invloedrijk swingdrummer

Jo Jones — verplaatste de “time” van basdrum naar ride-bekken, een mijlpaal

3. Bebop (jaren 40)

Bebop zette de drummer in een interactieve, minder voorspelbare rol. De muziek werd sneller, complexer en meer op improvisatie gericht.

Kenmerken

Ride-cymbal wordt het hoofdritme-instrument

“Dropping bombs”: accenten op de basdrum

Veel vrijheid en communicatie met solisten

Belangrijke drummers

Kenny Clarke — grondlegger van moderne bebop-drums

Max Roach — melodisch drummen, polyritmiek

Art Blakey — dynamisch en krachtig, bekend van Jazz Messengers

4. Hard Bop & Soul Jazz (jaren 50–60)

De groove werd zwaarder en aardser, beïnvloed door gospel en blues.

Kenmerken

Sterkere backbeat

Meer emotionele spanning

Interactie met blazers en piano

Belangrijke drummers

Art Blakey (opnieuw) — echte hard bop‑architect

Philly Joe Jones — strak, fel, met prachtige rudimental frases

Elvin Jones — revolutionaire, golvende “drum‑storm” rond Coltrane

5. Modal Jazz en Post-Bop (jaren 60)

De ritmische vrijheid neemt toe; drummers bewegen zich losser rond de beat.

Kenmerken

Minder voorspelbare patronen

Veel gebruik van textuur en ruimte

Accent verschuift van swing naar flow en kleur

Belangrijke drummers

Tony Williams — enorm vernieuwend op jonge leeftijd, bij Miles Davis

Jack DeJohnette — lyrisch, open, breed geluid

Roy Haynes — “snap, crackle”, lichte en springerige stijl

6. Jazz Fusion (jaren 70)

Elektrische instrumenten en rockinvloeden brengen nieuwe energie.

Kenmerken

Krachtiger spel, rock‑dynamiek

Complexe maatsoorten

Gebruik van elektronische drums en percussie

Belangrijke drummers

Billy Cobham — stormachtig, technisch extreem sterk

Lenny White — pionier bij Return to Forever

Harvey Mason — funk‑jazz, strakke groove

7. Contemporary Jazz (jaren 80–heden)

Hedendaagse drummers mengen jazz met wereldmuziek, hip-hop, elektronica, en nog veel meer.

Kenmerken

Hybride setups en elektronica

Complexe metriek (bijv. 7/8, 11/8)

Mix van jazz, pop, funk, hip-hop en indie-invloeden

Belangrijke drummers

Brian Blade — muzikaal, gevoelig, dynamisch

Jeff “Tain” Watts — krachtige post-bop energie

Mark Guiliana — pionier van elektrojazz en “future groove”

Terri Lyne Carrington — veelzijdig, grensverleggend

📌 Conclusie

De geschiedenis van jazzdrums is een evolutie van ritme naar interactie, van tijd houden naar verhalen vertellen. Elke generatie drummers heeft nieuwe technieken, geluiden en muzikale rollen toegevoegd, waardoor de drumkit zich ontwikkelde tot een volwaardig expressief instrument.

Een heel gevarieerde selectie van jazz en aanverwanten in deze TORcast. Met een ode aan Kermit the Frog van de Muppet Show, die nu, een halve eeuw na de eerste editie, weer opnieuw te zien is. Gewoon omdat ’t kan…

Playlist:

Art Blakey & Jazz Messengers: Moanin’;

Unknown: Cry Me A River;

Diane Schuur: I’m Not Ashamed To Sing The Blues;

Tom Scott, the L.A. Express, Patty Smyth: Ode To Billy Joe;

Eric Bibb, Rory Block, Maria Muldaur: Don’t Ever Let Nobody Drag Your Spirit Down;

Herbert Pixner Projekt: Bluesky;

Dubbelaar:

Tony Bennett, Kermit the Frog: Bein’ Green;

Sanna van Vliet: Being Green;

Van Morrison: Bein’ Green;

Kurt Elling, WDR bigband: My Very Own Ride;

Joel Ross: Trinity.