បទយកការណ៍

នៅអំឡុងពេលស្ថានភាពព្រំដែនបានធូរស្រាល ពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែល​រស់នៅកៀកព្រំដែនអូរស្មាច់បានសម្រេចចិត្តត្រលប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញ ដើម្បីប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត។ ពលរដ្ឋទាំងនោះ​បានប្រាប់ថា ពួកគេ​​នៅតែដិតដាម​ស្នូរសំឡេង​​ផ្ទុះអាវុធ និង​​សំឡេងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ ដែលបង្កជាការរំខានដល់សុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេទាំងថ្ងៃទាំងយប់។ បើទោះជាត្រលប់មកប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតធម្មតាហើយ​ពិតមែនក្តី តែផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋនៅតំបន់អូរស្មាច់មួយចំនួនមានតែសំបកផ្ទះ និងសម្ភារៈបន្តិចបន្តួចសម្រាប់រស់នៅប៉ុណ្ណោះ។ មានតែសំបកផ្ទះ និងសម្ភារៈតិចតួច​ ព្រោះថាពួកគេបានត្រៀមចិត្តត្រលប់ទៅជំរំសារជាថ្មី ប្រសិនបើស្ថានភាពព្រំដែនតានតឹងខ្លាំង​​៕

តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៤ ៨៥០រៀលក្នុង១លីត្រសម្រាប់សាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូត។ នេះជាលើកដំបូងដែលសាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃទាបជាង ៥០០០រៀល បន្ទាប់ពីមានតម្លៃជាង ៥០០០រៀលអស់រយៈពេលជាជាច្រើនសប្តាហ៍។ ដោយឡែក តម្លៃឧស្ម័ន LPG ឬហ្គាសមានតម្លៃ ២៩០០រៀល ក្នុង១លីត្រ។ អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដូចជាអ្នករត់កង់បីឥណ្ឌាបានសាទរនឹងការធ្លាក់ថ្លៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័ន។ តែទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេចង់ឃើញតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស័្មនត្រឡប់ទៅរកតម្លៃដូចមុនផ្ទុះសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

ពលរដ្ឋចំនួន ២៦គ្រួសាររស់នៅភូមិក្តីកណ្តាល ក្រុងអរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្តាល បន្តស្នើសុំការអន្តរាគមន៍លើ​ទំនាស់ដីធ្លីជាមួយ​ក្រុមហ៊ុនអ្នកឧកញ៉ា ឃុន​ សៀ។ បើតាមការអះអាងរបស់ពលរដ្ឋ ​ក្រុមហ៊ុន អ្នកឧកញ៉ា​ ឃុន សៀ បានលើកទំនប់បិទផ្លូវចូលទៅកាន់ដីចម្ការអាស្រ័យផលរបស់ពួកគេ ដោយការផ្តល់សំណងក្នុងតម្លៃទាប។ អ្វីដែលក្រុមពលរដ្ឋនេះចង់គឺ ការបញ្ឈប់​ការលើកទំនប់ជាបណ្តោះអាសន្ន រហូតដល់ការទូទាត់សំណងដែលអាចទទួលយកបាន។

នៅជុំវិញពិភពលោក ការតស៊ូមតិទៅលើបញ្ហាសុខភាពអនាម័យ ពេលមករដូវរបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីត្រូវបានធ្វើឡើង អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីរួមចំណែក បំបែកភាពស្ងៀមស្ងាត់ បញ្ឈប់ការរើសអើង បំបាត់ភាពក្រីក្រ ភាពខ្មាស់អៀន ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទនិងការយល់ឃើញទៅលើស្ត្រីនិងក្មេងស្រីក្នុងពេលមករដូវ។ រហូតមកដល់ពេលសព្វថ្ងៃនេះ តាមរយៈទិវាអនាម័យពេលមករដូវ ២៨ឧសភា សាធារណជនចាប់ផ្តើមមើលឃើញថាការមករដូវជារឿងធម្មជាតិនិងជាបញ្ហាសុខភាពសកល ដែលមិនមែនជារឿងខ្មាស់អៀនអ្វីឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា បញ្ហាអនាម័យក្នុងពេលមករដូវរបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីនៅកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតាមទីជនបទ ហាក់នៅតែជាបញ្ហារស៊ើបនិងនៅតែមានភាពរឹតត្បិតនៅឡើយ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី និងក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបានរកឃើញគ្រោងឆ្អឹងមនុស្សនៅទីតាំងកំណាយក្នុងបរិវេណអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម១៣ ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បើតាមអ្នកជំនាញអូស្ត្រាលី គ្រោងឆ្អឹងនោះ អាចផ្ដល់ព័ត៌មានជាច្រើនដូចជា ភេទ អាយុ កម្ពស់ និងរបៀប ដែលត្រួវបានគេសម្លាប់។ ការស្រាវជ្រាវដល់ទីកន្លែងនេះធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងផ្ទៀងផ្ទាត់សក្ខីកម្ម សិក្សារចនាសម្ព័ន្ធនៃមន្ទីរឃុំឃាំង និងអនុវត្តន៍ទៅតាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការUNESCO ដែលទើបបានដាក់បញ្ចូល ម១៣ ទៅជាបូជនីយដ្ឋានចងចាំនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥៕