បទយកការណ៍

ចំណងទាក់ទង និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌រវាងភាសាបារាំង និងភាសាខ្មែរ​ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមានរយៈពេលជិត ១សតវត្សរ៍ ពោលចាប់ពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៣។ ឥទ្ធិពលនៃការផ្លាស់ប្តូរ និងទំនាក់ទំនងទៅវិញទៅមកនេះបានបន្សល់ទុកនូវកេរតំណែលភាសា និងវាក្យសព្ទពីភាសាបារាំងជាច្រើនដែល​នៅបន្តប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ពិព័រណ៍ថ្មីមួយឈ្មោះ «អង្កេតលើវាក្យសព្ទ៖ ពេលភាសាខ្មែរជួបភាសាបារាំង» នៅសារមន្ទីរ ស.ស.រ បានបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃពាក្យពេចន៍ភាសាបារាំងជាច្រើនដែលបានក្លាយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃភាសាខ្មែរជាប្រចាំថ្ងៃ។

ក្រោយពីបានចំណាយពេលជិះកង់តែម្នាក់ឯងឆ្លងកាត់ទ្វីបអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិកក្នុងចម្ងាយផ្លូវប្រមាណ ៥៧ ០០០គីឡូម៉ែត្រ លោក ទីវ តារារិទ្ធ បានបញ្ចប់បេសកកម្ម «២ឆ្នាំជាមួយកង់» ដើម្បីកុមារកម្ពុជាដោយប្រមូលថវិកាបានប្រមាណ ២២ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ជួយមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ និងមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ តាមពិត កម្មវត្ថុរបស់លោក ទីវ តារារិទ្ធ គឺរៃអង្គាសថវិកាឲ្យបាន ២៥ម៉ឺនដុល្លារ។ ដូច្នេះដើម្បីបង្រ្គប់ទឹកប្រាក់ដែលនៅខ្វះចំនួន ៣ម៉ឺនដុល្លារ លោក ទីវ តារារិទ្ធ បានសម្រេចចិត្តបន្តបេសកកម្មជិះកង់រយៈពេល ៣ថ្ងៃទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប។

នៅក្នុងយុទ្ធនាការដ៏ចាស់ដៃរបស់សមត្ថកិច្ច ក្នុងការបង្រ្កាបបទល្មើសឆបោកអនឡាញ ក្រុងប៉ោយប៉ែតបានប្រែក្លាយទៅជាមានស្ថានភាពស្ងាត់ជ្រងំ ពុំសូវសម្បូរជនបរទេសចេញចូល។ ជនបរទេសមួយចំនួន ជាពិសេសជាជនជាតិចិន បានសង្ងំលាក់ខ្លួនគេចពីការបង្រ្កាបរបស់អាជ្ញាធរ។ រស់នៅដោយភាពភិតភ័យស្ទើររៀងរាល់ថ្ងៃ ជនបរទេសខ្លះបានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ថា ពួកគេបានចាញ់បោកមេខ្យល់ឲ្យមករកការងារធ្វើក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែបែរជាត្រូវបង្ខំឲ្យធ្វើការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។

នៅប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាក្រុម​អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា​មានសិទ្ធិរស់នៅ និងរៀបចំ​ពិធីមង្គលការ​តាម​ប្រពៃណី​ខ្មែរ ប៉ុន្តែ​ពួកគេនៅមិនទាន់​មានសិទ្ធិ​ចុះបញ្ជី​អាពាហ៍ពិពាហ៍ តាម​ផ្លូវច្បាប់​ដើម្បី​ជួយ​ការពារទ្រព្យសម្បត្តិ និងសិទ្ធិ​គ្រប់គ្រងគ្រួសារ ដូចគូស្រករដទៃឡើយ។ ជាថ្មីម្តងទៀត នៅក្នុងឱកាសប្រារព្ធខែមោទកភាពឆ្នាំ២០២៦ សហគមន៍អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាបានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សា និងការតស៊ូមតិដើម្បីជំរុញការអនុវត្តច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ស្របច្បាប់សម្រាប់ពួកគេទៅថ្ងៃអនាគត។

ការផ្ទេរការចងចាំ​ស្តីពីប្រវត្តិសាស្រ្ត​ខ្មែរក្រហម​មិន​កំណត់​ព្រំដែន​ត្រឹមកូនក្មេងខ្មែរជំនាន់ក្រោយ។ ក្នុងប្រទេស​បារាំង នៅ​ទីក្រុង​ឡូញ​ដែលមាន​សហគមន៍ខ្មែររស់នៅ​ច្រើន អតីត​ជនភៀសខ្លួនខ្មែរម្នាក់ គឺ លោកស្រី គ្រីស្ទីន ដារ៉ាវី ប៉ុន បាន​សហការជាមួយ​គ្រូបង្រៀន​​ប្រវត្តិវិទ្យាដើម្បី​បង្កើន​ចំណេះដឹង ជាពិសេស​ប្រវត្តិរឿងរ៉ាវ​ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម​ នៅក្នុង​ចំណោម​សិស្ស​សាលា។